Tìm hiểu về dao tiện và các loại dao tiện sử dụng cho máy tiện CNC

Trong ngành cơ khí chính xác, tiện CNC là một trong những phương pháp gia công cơ khí phổ biến nhất. Khi đó dao tiện là dụng cụ đóng vai trò rất quan trọng để nâng cao sản xuất, tạo được thành phẩm đúng yêu cầu. Vậy dao tiện CNC là gì? Các loại dao tiện thường được sử dụng là gì? Hãy cùng Thiết bị cơ khí Đức Phong tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây nhé.

Dao tiện là gì?

Dao tiện là dụng cụ cắt gọt kim loại được sử dụng trong quá trình gia công tiện trên máy tiện, có nhiệm vụ cắt bỏ lớp vật liệu thừa trên bề mặt phôi nhằm tạo ra chi tiết có hình dạng, kích thước và độ chính xác theo yêu cầu kỹ thuật. Trong quá trình gia công, phôi quay tròn, còn dao tiện tịnh tiến theo các phương khác nhau để tạo ra các bề mặt như trụ ngoài, trụ trong, mặt đầu, rãnh, ren hoặc côn.

Đặc điểm của dao tiện:

• Lưỡi cắt sắc bén, chịu lực và chịu nhiệt tốt
• Có nhiều hình dạng, kích thước và vật liệu khác nhau
• Phù hợp với nhiều phương pháp gia công tiện từ thô đến tinh
• Đảm bảo độ chính xác và chất lượng bề mặt chi tiết

Các vật liệu được sử dụng làm dao tiện

Dao tiện thép gió (HSS)

Dao tiện CNC làm từ thép gió (HSS) có khả năng duy trì độ cứng tốt ngay cả khi làm việc ở nhiệt độ lên đến 1000°F (588°C). Nhờ đặc tính này, dao HSS thường được sử dụng hiệu quả trong gia công thô và gia công bán tinh, đặc biệt phù hợp với các nguyên công cắt có tốc độ trung bình và yêu cầu độ ổn định cao.

Dao tiện Carbide (hợp kim cứng)

Dao tiện Carbide nổi bật với khả năng chống mài mòn cao, chịu nhiệt tốt và tuổi thọ vượt trội so với dao thép tốc độ cao. Nhờ đó, loại dao này được ứng dụng rộng rãi trong gia công các vật liệu khó cắt như sắt, thép chịu nhiệt, gang, thép không gỉ, than chì, thủy tinh, nhựa kỹ thuật, đá và nhiều vật liệu cứng khác. Dao tiện Carbide đặc biệt phù hợp cho gia công tốc độ cao và sản xuất hàng loạt.

>> Tìm hiểu thêm về vật liệu Carbide

Dao tiện kim cương

Kim cương là vật liệu có độ cứng và khả năng chống mài mòn cực cao. Ngoài ra, kim cương còn có hệ số ma sát thấp, mô đun đàn hồi cao, khả năng dẫn nhiệt tốt và hệ số giãn nở nhiệt thấp. Nhờ những ưu điểm này, dao tiện CNC kim cương cho phép gia công chính xác các vật liệu giòn, cứng, chịu mài mòn, tiêu biểu như than chì, đồng thời đảm bảo chất lượng bề mặt vượt trội.

Các vật liệu dao tiện khác

Ngoài những vật liệu kể trên, dao tiện CNC còn được chế tạo từ Boron Nitride hoặc vật liệu gốm. Các loại dao này thường được sử dụng trong gia công thô, chuyên cắt hợp kim cứng và vật liệu có độ bền cao, nơi yêu cầu khả năng chịu nhiệt và chịu mài mòn vượt trội.

Cấu tạo cơ bản của dao tiện CNC

Một dao tiện CNC tiêu chuẩn thường gồm 2 bộ phận chính:

Phần lưỡi dao

• Là mảnh dao (insert) được thiết kế theo các hình dạng và tiêu chuẩn kỹ thuật khác nhau
• Trực tiếp thực hiện quá trình cắt gọt vật liệu
• Có thể thay thế linh hoạt khi bị mòn hoặc hư hỏng

Phần cán dao

• Có nhiệm vụ kẹp giữ dao trên ổ gá dao của máy tiện CNC
• Được thiết kế đa dạng để đáp ứng nhiều nguyên công khác nhau, bao gồm:
• Tiện thô và tiện tinh ngoài và trong
• Tiện lỗ và tiện định hình
• Tiện cắt đứt thép trụ đặc và trụ rỗng
• Tiện rãnh trong và rãnh ngoài
• Tiện rãnh sâu và rãnh bề mặt

Các loại dao tiện phổ biến

Tùy theo chức năng gia công, cấu trúc dao và hình dạng mảnh cắt, dao tiện CNC được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau nhằm đáp ứng từng yêu cầu kỹ thuật cụ thể. Nhưng phổ biến nhất là cách phân chia theo chức năng của chúng:

Các loại dao tiện theo chức năng

Dao tiện ngoài

Dao tiện ngoài là loại dao được sử dụng phổ biến nhất, chuyên dùng để tiện trụ ngoài, tiện mặt trụ và tiện khỏa mặt cho chi tiết. Dao tiện ngoài có hai dạng chính là đầu thẳng và đầu cong, cho phép gia công linh hoạt với nhiều biên dạng khác nhau. Việc lựa chọn đúng loại dao tiện ngoài giúp nâng cao hiệu quả cắt gọt, giảm rung động và cải thiện độ nhẵn bề mặt.

Dao tiện trong (dao tiện lỗ)

Dao tiện trong hay còn gọi là dao tiện lỗ, được sử dụng để gia công bề mặt bên trong của chi tiết. Loại dao này bao gồm dao tiện lỗ suốt (lỗ thông) và dao tiện lỗ bậc (lỗ không thông). Do điều kiện cắt gọt trong không gian hẹp và dễ phát sinh rung động, dao tiện trong thường được chế tạo từ hợp kim cứng (Carbide) hoặc thép gió (HSS) nhằm đảm bảo độ cứng vững và khả năng chịu nhiệt tốt.

>> Xem thêm bài viết: Dao tiện lỗ: Đặc điểm và cách chọn dao tiện lỗ phù hợp

Dao tiện ren

Dao tiện ren được dùng để gia công các loại ren trên chi tiết cơ khí, bao gồm ren trong và ren ngoài, cũng như ren trái và ren phải. Dao tiện ren yêu cầu độ chính xác cao về hình dạng mũi dao, góc cắt và bước ren, nhằm đảm bảo ren sau gia công đúng tiêu chuẩn và dễ dàng lắp ghép.

Dao tiện rãnh và dao cắt đứt

Dao tiện rãnh và dao cắt đứt được sử dụng để tạo rãnh trên chi tiết trụ tròn hoặc cắt rời chi tiết khỏi thanh vật liệu. Ngoài loại dao tiện rãnh và cắt đứt thông thường, còn có các biến thể như dao tiện rãnh lỗ và dao tiện rãnh mặt đầu, giúp mở rộng phạm vi ứng dụng trong thực tế sản xuất.

Dao tiện vai

Dao tiện vai chuyên dùng để gia công trụ bậc, vai trụ và các chi tiết có đường kính thay đổi. Dao được thiết kế với góc φ = 90°, cho phép tạo vai vuông chính xác. Tùy theo hướng tiến dao, dao tiện vai được chia thành dao tiện vai trái và dao tiện vai phải, phù hợp với từng bố trí gá đặt và yêu cầu gia công khác nhau.

Dao xén mặt đầu

Dao xén mặt đầu được sử dụng để gia công bề mặt đầu của chi tiết, tạo mặt phẳng vuông góc với trục quay. Dao xén mặt đầu có dạng đầu thẳng hoặc đầu cong, thường được chế tạo từ Carbide hoặc HSS, giúp đảm bảo độ phẳng, độ nhẵn và độ chính xác cao cho bề mặt gia công.

Dao tiện doa lỗ

Dao tiện doa lỗ được thiết kế để thực hiện nguyên công boring – doa lỗ, nhằm mở rộng và tinh chỉnh đường kính lỗ đã khoan trước đó. Loại dao này thường có cán lắp ghép modul, cho phép điều chỉnh chiều dài linh hoạt, đặc biệt phù hợp với các lỗ sâu hoặc lỗ có yêu cầu độ chính xác cao.

Dao tiện định hình

Dao tiện định hình được sử dụng để gia công các chi tiết có biên dạng phức tạp trong sản xuất hàng loạt hoặc sản xuất khối. Tùy theo yêu cầu gia công, dao tiện định hình có thể được phân loại theo:

• Kết cấu dao: dao hình tròn và dao hình lăng trụ
• Cách gá dao với phôi: dao định hình hướng kính và dao định hình tiếp tuyến
• Vị trí trục dao và trục phôi: dao gá thẳng và dao gá nghiêng

Việc sử dụng dao tiện định hình giúp rút ngắn thời gian gia công và đảm bảo tính đồng nhất của sản phẩm.

Dao tiện chống rung

Dao tiện chống rung là loại dao được thiết kế đặc biệt để tăng độ cứng vững và giảm rung động trong quá trình cắt, thường được ứng dụng trong gia công boring lỗ sâu. Dao chống rung giúp nâng cao độ chính xác, cải thiện chất lượng bề mặt và kéo dài tuổi thọ dụng cụ.

Các cách phân loại dao tiện CNC khác

Ngoài phân loại theo chức năng, dao tiện CNC còn được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhằm phục vụ tối ưu cho từng nguyên công:

• Theo cấu trúc dao: dao liền, dao hàn và dao gắn mảnh
• Theo hình dáng dao: dao tiện thẳng, dao tiện cong, dao cắt đứt
• Theo hướng tiện: dao tiện phải và dao tiện trái
• Theo mức độ hoàn thiện: dao tiện thô và dao tiện tinh

Phân loại mảnh dao tiện theo hình dạng tiêu chuẩn ISO

Mảnh dao tiện được sản xuất theo tiêu chuẩn ISO và phân loại theo hình dạng để phù hợp với từng yêu cầu cắt gọt:

• Mảnh hình thoi (C, D, V): Phổ biến nhất, tính ứng dụng cao, phù hợp nhiều nguyên công tiện
• Mảnh hình tam giác (T): Có nhiều cạnh cắt, tiết kiệm chi phí nhưng độ cứng vững thấp hơn
• Mảnh hình vuông (S): Độ bền cạnh cắt cao, thường dùng cho gia công thô
• Mảnh hình tròn (R): Phù hợp gia công bề mặt cong và các nguyên công chịu tải lớn

Những thông số bạn cần lưu ý khi chọn mua dao tiện

Để đạt được độ chính xác và tối ưu năng suất khi gia công tiện, việc lựa chọn mảnh dao tiện phù hợp là yếu tố quan trọng. Dưới đây là 3 thông số quan trọng khi lựa chọn dao tiện:

Bán kính mũi dao

Bán kính mũi dao (Nose Radius – RE) ảnh hưởng đến độ bóng bề mặt (Ra) và độ bền của lưỡi cắt:

• Bán kính nhỏ (0.2 – 0.4mm): phù hợp cho tiện tinh, các chi tiết có thành mỏng hoặc yêu cầu độ sắc cao. Tuy nhiên, mũi dao dễ bị mẻ nếu cắt sâu.
• Bán kính lớn (0.8 – 1.2mm): phù hợp cho tiện thô, khả năng chịu va đập tốt, lực cắt lớn nhưng dễ gây rung động nếu máy không đủ độ cứng vững.

Lớp phủ

Lớp phủ (Coating) là một lớp vật liệu được “bọc” xung quanh mảnh dao tiện, nhằm tăng các đặc tính như độ cứng, khả năng chịu nhiệt cho mảnh cắt.

• Lớp phủ CVD (Chemical Vapor Deposition): là loại lớp phủ được thực hiện theo phương pháp hóa học, có độ dày lớn, chịu nhiệt và chống mài mòn tốt, phù hợp cho tiện thô, va đập, lượng dư cắt lớn.
• Lớp phủ PVD (Physical Vapor Deposition): là loại lớp phủ được thực hiện theo phương pháp vật lý, lớp phủ PVD mỏng hơn CVD nhưng đảm bảo sắc bén hơn cho lưỡi cắt, phù hợp cho tiện tinh, yêu cầu lực cắt nhẹ trên vật liệu khó cắt, chạy tốc độ cao.

Góc cắt

Lựa chọn góc cắt phù hợp giúp gia công ổn định hơn, ví dụ:

• Mảnh chip dương (Positive): lưỡi cắt sắc, lực cắt thấp, dùng cho các máy CNC công suất nhỏ hoặc gia công vật liệu mềm.
• Mảnh chip âm (Negative): lưỡi cắt khỏe, dùng cho gia công nặng, tiện thô bề mặt cứng.

Mua dao tiện ở đâu uy tín và chất lượng?

Thiết Bị Cơ Khí Đức Phong là đơn vị chuyên cung cấp các sản phẩm dao tiện chính hãng, chất lượng cao tại Việt Nam, phục vụ đa dạng nhu cầu gia công cơ khí từ tiện thô đến tiện tinh. Với lợi thế là nhà phân phối của hơn 4000 thương hiệu uy tín trên thế giới, Đức Phong mang đến đầy đủ các dòng dao tiện, mảnh dao tiện và dụng cụ cắt gọt chuyên dụng, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng, chất lượng ổn định và hiệu suất gia công tối ưu. Chúng tôi cam kết hỗ trợ tư vấn kỹ thuật chuyên sâu, giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp dao tiện phù hợp, nâng cao năng suất và giảm chi phí sản xuất. Vui lòng liên hệ với chung tôi để được nhận báo giá sớm nhất và tốt nhất!

THIẾT BỊ CƠ KHÍ ĐỨC PHONG

Hà Nội: Tầng 7, Căn số 32V5A, KĐT Văn Phú, phường Phú La, quận Hà Đông, TP. Hà Nội

Hotline: 0985779287 (Zalo)

website: https://ducphongstore.vn/

Mail: Info@ducphong.vn

Hỗ trợ 24/7

Chi nhánh Hồ Chí Minh: 228/55, Thống Nhất, P. 10, Q. Gò Vấp, TP. HCM